Dodaj ofertę do katalogu
NOWOŚĆ !MAPA - Znajdź obiekt na mapie
Berezka PDF Drukuj Email

Berezka (dawniej Bereska)

Duża miejscowość turystyczna położona w Górach Sanocko-Turczańskich,
w Bieszczadach w tzw. granicach turystycznych.
Przez wieś przebiega droga wiodąca z Hoczwi do Polańczyka nr 894. W kierunku południowym odchodzi we wsi droga do Bereźnicy Wyżnej. We wsi znajduje się sklep, przystanek autobusowy, duża różnorodna baza noclegowa, gównie agroturystyczna. Zjazd "Karino", schronisko PTSM.

Historia
Wieś była własnością szlachecką dóbr hoczewskich. W 1463 roku, na żądanie szl. Matiasza sługi Jana Bala stolnika sanockiego, kniaziowie, w tym z Wołkowyi, podwójci z Brzoskiej Woli, tywon z Terpiczowa zadniego oraz inni z Terki, Średniego Terpiczowa i Hoczwi wraz z wszystkimi kmieciami z tych wsi ręczą za stawienie przed starostę mieszkańca Wołkowyi. Jest to pierwszy dokument, w którym pojawia się nazwa wsi, która wówczas nazywana była Brzoską Wolą. Wspomnianym podwójcim jest niejaki Chodor. W 1467 roku czytamy, że Jan Bal stolnik sanocki zastawia Mikołajowi Zarszyńskiemu za dług posadowy 57 grzywien wieś swą Brzoskę. Nazwa wsi w tej formie pojawia się także w dokumencie z 1474. W 1475 zapisana jest w formie Brzeska. W 1478 roku pojawia się jako "Broszka". 19 grudnia 1480 roku, w wyniku nowego podziału dóbr, Matiaszowi i Piotrowi, braciom starszym przypadają wsie Hoczew i inne w tym Brozka, z lasami należącymi do tych wsi. W 1483 odnotowany jest napad na dom miejscowego popa, gdzie woźny stwierdza 9 karbów naciętych i 2 strzały w drzwiach. Ponownie miejscowość pojawia się w związku ze sprawami majątkowymi w latach 1484, 1488, 1491, 1504, 1515 ( w tym roku pojawia się informacja o istnieniu młyna) 1518-19, 1523, 1531 (tu czytamy o wsi "wołoskiej z 5 dworzyszczami") 1536 (ville iuris valachci 5 areae valachicae, 1 sołtys, młyn, pop) w 1552 roku wzmiankowana jest także karczma) 1536.1
Balowie władający początkowo tutejszymi dobrami zbudowali murowany dwór otoczony fortyfikacjami bastionowymi. Od połowy XVIII w. wieś przeszłą w ręce Fredrów. Urządzili oni wokół dworu park krajobrazowy. W XIX wieku wieś należała do Żurowskich. Od 1892 była dobra bereskie były własnością Karola i Heleny z Biesiadeckich hr. Starzeńskich. W 1916 przeszły w posiadanie Adamskich. Ostatnim właścicielem miejscowych dóbr był od 1921 r. Macudziński, zabity przez UPA w 1944 r.2
Wielu mieszkańców Bereski udawało się na zarobek do Ameryki. Po powrocie wykupili miejscowy majątek, grunty rozdzielili pomiędzy siebie a dwór rozebrali. Ostatni właściciele majątku, którym pozostała niewielka resztówka, mieszkali w oficynie dworskiej.3
W okresie II wojny światowej wieś znalazła się w Generalnym Gubernatorstwie. Spod okupacji niemieckiej została wyzwolona we wrześniu 1944 r.
7 lutego 1945 roku pięcioosobowy patrol MO z posterunku w Hoczwi udał się do Berezki. W drodze powrotnej pomiędzy Berezką a Hoczwią milicjanci wpadli w zasadzkę. Dwóch milicjantów zginęło od razu, trzeci ciężko ranny zmarł 2 dni później w szpitalu. Czwartemu udało się przedrzeć przez obławę i dotrzeć do Olszanicy. Piąty z milicjantów został rozbrojony po czym "jeden z upowców miał się przedstawić po polsku, że jest komendantem ukraińskiej partyzantki, ostrzegając by milicjanci nie zaczepiali ich, gdyż partyzanci ich nie zaczepiają, a to co zrobili jest odwetem za Serednicę". Milicjant po przesłuchaniu został wypuszczony wolno.4
Do końca 1947 roku wysiedlono ze wsi praktycznie całą ludność ukraińską.
W latach sześćdziesiątych przeprowadziło się tutaj wielu mieszkańców z terenów przewidzianych pod zalanie wodami Zalewu Solińskiego.
W 1970 roku we wsi zbudowano nowy kościół rzymskokatolicki, rozbudowując dawna greckokatolicka kaplicę.

Zabytki
1.Greckokatolicka cerkiew parafialna p.w. Przemienienia Pańskiego, wzniesiona w 1868 roku, odnowiona w 1920. Pierwsza, tutejsza cerkiew pochodziła z XV stulecia. W jej wnętrzu na jednej z belek spinających kopułę znajdowała się wyryta data 1444. Rozebrano ją w 2 połowie XIX wieku. Prace renowacyjne w 1914 roku prowadził Iwan Pawlikowski. Cerkiew została odnowiona w 1920 roku5
Świątynia nie jest orientowana - prezbiterium zwrócone jest na północ. Jest to obiekt murowany, pierwotnie otynkowany, trójdzielny. Nawa główna dominująca w całej bryle, posadowiona na rzucie kwadratu o ściętych narożnikach, z dwoma kaplicami po bokach. Od południa poprzedza nawę przedsionek, otwarty do nawy arkadą. Zewnętrznie narożniki nawy ujęte zostały lizenami. Okna półkoliste dwukrotnie rozglifione.6 Nie użytkowana od czasu wysiedlenia ludności ukraińskiej popadła w ruinę.
2.Filialny kościół rzymskokatolicki zbudowany w XIX wieku z przeznaczeniem na kaplicę greckokatolicką. Obecnie kaplica ta stanowi prezbiterium kościoła. Obiekt rozbudowany został ok. 1970 roku, kiedy to dobudowana została nawa główna. Jest to obiekt murowany i otynkowany. We wnętrzu znajduje się krucyfiks ludowy z XIX wieku cenne paramenty liturgiczne oraz epitafia inskrypcyjne, pierwsze z nich nieczytelne z datą 1859 natomiast drugie Michala Ładyżyńskiego, parocha i dziekana zmarłego w 1901 roku.
3.Po dawnym założeniu dworskim pozostały resztki parku krajobrazowego, będącego
w drugiej połowie XIX wieku własnością Żurowskich. Ostatnim właścicielem Macudziński. Można tu spotkać jeszcze stare dęby szypułkowe, modrzewie europejskie, sosnę wejmutkę, daglezje zieloną, dąb czerwony, buk pospolity, lipa szerokolistna i drobnolistna, jesion wyniosły, brzozę brodawkowatą, grab pospolity, topolę, świerk, kasztanowiec biały i inne. Na miejscu spalonego dworu zachowane były do niedawna fragmenty tarasów, wałów i ramp ziemnych. Najstarsze fortyfikacje dworu pochodzą z XVI i XVII wieku. W latach osiemdziesiątych zostały one częściowo zniwelowane. Na ich miejscu wybudowano boisko sportowe. Wycięto wówczas szereg parkowych drzew.7

Szlaki
Szalki piesze
1.Ścieżka spacerowa "Wiśnia" - znaki niebieskie, trasa wokół Bereski wiodąca na szczyt Wiśnia.
2.Ścieżka spacerowa "Kiczera" - znaki zielone, trasa wokół Bereski, wiodąca na szczyt Kiczera
3.Ścieżka spacerowa "Pasieki" - znaki żółte - stanowi łącznik do ścieżki "Kamieniec",
4.Ścieżka spacerowa Kamieniec" - znaki czerwone, wiodąca na szczyt Kamieniec.

Szlaki rowerowe
1.Przez wieś przebiega zielony szlak rowerowy, oraz odcinek łącznikowy, wchodzący w skład sieci szlaków "Zielony Rower".

 

NoclegiSolina.pl © 2005 - 2012             Wykonanie i administracja: Obsluga-Medialna.pl

Polityka cookies serwisu.